Tramitación de medidas de apoio xudicial en casos de menores baixo tutela con grave discapacidade próximos á maioría de idade
En xeral, as situacións nas que o Servizo de Protección debe promover a adopción de medidas xudiciais de apoio danse cando o ou a adolescente carece de referentes familiares ou gardadores de feito para a maioría de idade, e é común solicitar como medida a designación como curadora da Funga (Fundación Pública Galega para ou Apoio ao Exercicio dá Capacidade Xurídica). Con todo, hanse de explorar todas as posibilidades, sobre todo cando o ou a adolescente atópase nun acollemento familiar permanente e os gardadores manifestan un compromiso a longo prazo. Estas opcións serán exploradas, en caso de propoñerse, no marco do procedemento xudicial.
Con independencia da idade do ou a adolescente baixo tutela da entidade pública, se a familia de orixe non o tivese feito, o Servizo de Protección debe solicitar a valoración e o recoñecemento do grao de discapacidade e de dependencia, así como as revisións pertinentes cando cumpra. Ambos os procedementos son independentes da promoción de medidas de apoio no xulgado, aínda que é conveniente dispoñer, polo menos, do recoñecemento do grao de discapacidade para iniciar o trámite. Se a maioría de idade estivese moi próxima e non se dispuxese do devandito recoñecemento, iniciarase o procedemento no xulgado con outros informes de apoio, incorporándoo cando se obteña. Resulta prudente, cando sexa posible, iniciar o procedemento de medidas de apoio dous anos antes da maioría de idade. No caso de tratarse dun ou unha adolescente estranxeiro, é importante que teña a documentación en vigor para facilitar o acceso posterior a recursos económicos ou residenciais.
Valorarase a permanencia do ou a adolescente, tras a maioría de idade, no recurso de acollemento que proceda dentro do sistema de protección de menores. A decisión virá determinada pola ausencia doutras alternativas na súa contorna familiar e, en todo caso, mentres non se provean de forma efectiva as medidas de apoio solicitadas ou, no seu caso, as medidas cautelares que se establezan. A determinación das medidas de apoio, mesmo cunha entidade como a Funga, non implica a asignación automática dun recurso residencial.
Cando o ou a adolescente alcance a maioría de idade, deberá solicitar -co apoio preciso- asistencia xurídica gratuíta, xa que participará no proceso asistido obrigatoriamente por procurador/a e letrado/a. A Xunta de Galicia manterase, con todo, como demandante.
Se o ou a adolescente alcanzase a maioría de idade sen que se iniciou o procedemento xudicial, remitirase o informe e o dossier á Fiscalía Provincial (Sección de persoas con discapacidade e maiores), para que o promova, salvo que se constate que outra persoa lexitimada estea ao facer. “Poderá promover este expediente o Ministerio Fiscal, a propia persoa con discapacidade, o seu cónxuxe non separado de feito ou legalmente ou quen se atope nunha situación de feito asimilable, así como os seus descendentes, ascendentes ou irmáns” (art. 42 bis a), Lei 15/2015, do 2 de xullo, da Xurisdición Voluntaria).
Se cesa a tutela pública por reintegración coa familia biolóxica ou por adopción co procedemento xudicial iniciado, as novas persoas titulares da tutela do ou a adolescente poderán solicitar a sucesión procesual para ocupar o lugar que a Xunta de Galicia, como titora legal, viña ocupando no procedemento. Tamén poderá solicitala aquela persoa que, adoptando ao ou á adolescente tras a súa maioría de idade, adquira a lexitimación para ser parte.
No caso de adolescentes non tutelados con expediente aberto, o equipo técnico orientará á familia e aos titores legais para iniciar o procedemento xudicial ou, na súa falta, comunicarao a Fiscalía, igualmente lexitimada para promovelo. Así mesmo, poñerase en coñecemento dos Servizos Sociais Comunitarios.
- Fundación Pública Galega para ou Apoio ao Exercicio dá Capacidade Xurídica (FUNGA) -Tel./Tel. 981 957 112, email funga@xunta.gal
- Autismo Coruña – Tel./Tel. 981 130 553, email administracion@autosmocoruna.org
- FADEMGA – Plena Inclusión Galicia – Tel./Tel. 981 519 650, email administracion@fademga.org
- Fundación ASPACE – Tel./Tel. 981 610 312, email fundaspacecoruna@gmail.com
- Fundación Aspronaga - Tfno. 981 145 418, email fundacionaspronaga@aspronaga.net
- Fundación Sálvora - Tel./Tel. 986 228 074, email salvorasocial@fundacionsalvora.org
Para información actualizada e completa de datos de contacto, pode consultarse o Rexistro Único de Entidades Prestadoras de Servizos Sociais RUEPPS