Mulleres que manifestan a súa intención de entregar voluntariamente ao bebé en adopción
- Se a muller embarazada presenta circunstancias de alto risco constitutivas de risco grave ou desamparo, de acordo aos criterios do Valora-Galicia, os SSC realizarán o seguimento ata o nacemento do bebé. Valorarán o caso, informarán á muller das alternativas existentes e do que supón a adopción, e dentro das súas competencias, levarán a cabo as actuacións necesarias para proporcionarlle apoio e corrixir a situación de alto risco.
Os SSC informarán aos SSE co consentimento da muller embarazada, para que estes asuman a intervención unha vez prodúzase o nacemento, se as circunstancias do caso se manteñen. A actuación dos SSE variará en función de se no momento do nacemento a muller continúa manifestando a súa intención de entregar voluntariamente ao bebé en adopción ou non. - Se a muller embarazada non presenta as circunstancias de alto risco anteriormente sinaladas, os SSC realizarán o seguimento ata o nacemento do bebé. Valorarán o caso, informarán á muller das alternativas existentes e do que supón a adopción. Antes da data probable de parto, se a vontade da muller embarazada mantense, e co seu consentimento, os SSC informarán e coordinaranse cos SSE para que estes asuman a intervención no caso unha vez que se produza o nacemento.
En ambos os supostos é importante que os SSC poñan o caso en coñecemento dos SSE antes do nacemento, ao obxecto de planificar e coordinar a intervención que se desenvolverá a partir dese momento (ver Procedemento de actuación no ámbito sanitario con mulleres que decidan dar ao seu fillo ou filla en adopción).
En casos de bebés recentemente nados cuxa nai biolóxica manifeste a súa intención de entregalo voluntariamente en adopción, procederase da seguinte forma:
- Facilitarase á muller toda a información pertinente e solicitarase a súa intención de renuncia inicial, para poder poñer en marcha as actuacións necesarias para asumir a tutela do bebé. Farase coa debida sensibilidade e da forma menos invasiva posible. Será o persoal representante dos SSE, desprazado ao centro hospitalario, quen solicite o consentimento inicial á adopción. Neste momento procurarase tamén recoller:
- Información sobre os motivos da renuncia que poidan ser especialmente relevantes para o NNA máis adiante.
- Información e opinión da muller, para unha posible procura do pai en caso de matrimonio, ou que estea identificado pola muller.
- Datos persoais da muller, para facelos constar na inscrición rexistral: nome, apelidos, DNI ou pasaporte, lugar e data de nacemento, estado civil e nacionalidade. Comunicaráselle que a información sobre o seu domicilio estará suxeita a publicidade restrinxida, e que non figurará a efectos estatísticos, de modo que o bebé non aparecerá empadroado nesa dirección.
- Información sobre formas ou medios de localización e comunicación coa muller en canto a notificacións ou a súa negativa para recibilas. Información sobre formas ou medios de localización relacionados co proceso de procura de orixes. Información sobre antecedentes médicos familiares e persoais que poidan ser de interese para o NNA.
- É recomendable poder contar cun número de teléfono móbil que sexa do seu uso persoal, e unha segunda posibilidade pactada con ela (dirección postal, electrónica). Informaráselle tamén de cales son os medios de notificación previstos pola lei, aos que haberá que recorrer en caso de non poder localizala da forma pactada.
- Inscrición do nacemento no Rexistro Civil. A inscrición rexistral do bebé corresponde aos SSE. Segundo establece o artigo 45.3 da Lei 20/2011, do 21 de xullo, do Rexistro Civil, ao producirse a renuncia ao seu bebé por parte da nai biolóxica no momento do parto, esta non está obrigada a promover a inscrición do nacemento, obrigación que recaerá na Entidade Pública. Na inscrición do nacemento farase constar a identidade do neno ou nena, nome e apelidos, e a identidade da nai (nome, apelidos, DNI/pasaporte, lugar e data de nacemento, estado civil, domicilio e nacionalidade). En canto á elección do nome do bebé, respectaranse os desexos da muller no caso de que manifestase algunha preferencia. Pola contra inscribirase cun nome de uso común.
- Ao facer a inscrición, farase constar como domicilio o do departamento territorial correspondente e terase especial coidado e evitar que se realice o empadroamento por defecto na dirección da nai biolóxica.
- Unha vez recollido o consentimento inicial de entregar ao bebé en adopción por parte da nai biolóxica, os SSE faranse cargo do mesmo, asumirán a súa tutela e o seu coidado a través dun acollemento familiar de urxencia.
- Os SSE procederán á tramitación da declaración de desamparo e asunción da tutela do bebé que será notificada á nai biolóxica, se así era o seu desexo, a través dos medios de comunicación acordados con ela, e o neno ou nena permanecerá coa familia acolledora de urxencia mentres:
- Téntase localizar ao pai en caso de matrimonio ou de que estea identificado pola muller. Non se excederá do prazo de tres meses, establecido legalmente para a revisión das medidas de protección non permanentes para menores de tres anos.
- Recóllese por escrito que non hai pai ou que non quere proporcionar información ao respecto.
- Infórmaselle sobre as implicacións que pode ter a aparición dun posible pai en momentos posteriores
- Inícianse os trámites para seleccionar á primeira familia de Lista única (menores de 45 anos)
- Asentimento da nai e pai (se procede) ás 6 semanas. Transcorridas 6 semanas desde o parto, os SSE convocarán á nai (e ao pai, se tamén procede) para que presten o seu asentimento para a adopción.
- Unha vez prestado o asentimento por parte da nai e/ou pai, segundo a situación, constituirase unha garda co fin de adopción coa familia adoptante seleccionada asignada e iniciarase o período de axuste. Este axuste será programado en función das características do/a bebé, do tempo que permanecese convivindo coa familia acolledora, e dos vínculos que establecese con ela. A constitución será notificada, a través dos medios acordados, á nai biolóxica e, no seu caso, ao pai biolóxico. (art. 176 bis 1 CC).
- Constituída a garda co fin de adopción, a entidade pública formulará, no prazo máximo de tres meses (art. 176 bis 3 CC), proposta de adopción á autoridade xudicial competente.
A resolución pola que se asume a tutela contemplará a suspensión das visitas coa nai biolóxica.
Cando a nai biolóxica, menor de idade, expor a súa intención de entregar voluntariamente ao bebé en adopción, informaráselle que ademais dela, debe prestar o asentimento, polo menos un dos seus proxenitores ou persoas que exerzan a súa tutela. Unha vez localizados (máximo 3 meses) e informados, continuarase coa tramitación prevista. Prescindirase desta información cando a muller menor de idade alegue fundadamente que isto lle provocará un conflito grave, manifestado no perigo certo de violencia intrafamiliar, ameazas, coaccións, malos tratos, ou se produza unha situación de desarraigamento ou desamparo.
Se os proxenitores ou persoas que exerzan a tutela da muller menor de idade manifestasen o seu desexo de facerse cargo do coidado do bebé e esta a estivese de acordo, os SSE valorarán o caso para decidir o tipo de medida máis conveniente segundo a situación familiar. Se non existise acordo entre os proxenitores ou persoas que exerzan a tutela e a nai, será competencia do xulgado dirimir no conflito. Mentres non haxa ningunha decisión xudicial respecto diso, o bebé permanecerá baixo a tutela da administración pública e en acollemento.
Se a nai biolóxica estivese tutelada no momento de dar a luz, será a Entidade de Protección quen determine, directamente e oída a menor, as medidas para tomar respecto do recentemente nado. En caso de non existir acordo entre a nai biolóxica e a Entidade de Protección, será competencia do xulgado.
Polo menos un dos representantes legais, pai ou nai, persoas con patria potestade ou titoras das mulleres comprendidas nesas idades deberá ser informado da decisión da muller.
A información á muller nai deberase prestar tanto desde SSC, como no centro hospitalario e en SSE sempre que se solicite, e ofrecerase de oficio desde o primeiro momento nos supostos nos que se identificou que se trata dun caso de especial vulnerabilidade.
A información proporcionarase tanto verbalmente como por escrito e incluirá, como mínimo:
- Alternativas posibles que poidan axudar a manter o coidado do bebé, a relación con el/ela, ou a súa recuperación nun prazo de tempo razoable. Informarase sobre posibles axudas, explorar a posibilidade de recorrer á familia extensa, ou propoñer a cesión temporal da garda cando as dificultades para facerse cargo do bebé resulten reversibles.
- Explicación do procedemento de protección e adopción do bebé, incluídos os asentimentos necesarios, o momento en que é preciso prestalos e as consecuencias dos mesmos. Explicaranse especialmente as consecuencias xurídicas da adopción, principalmente no que ten que ver coa ruptura de vínculos e a irreversibilidade da medida, e informarase sobre a existencia da adopción aberta e as súas implicacións, cando o interese do menor así o aconselle.
- Información sobre a posibilidade de:
- Coñecer, ou non, o sexo do bebé.
- Decidir verlle, ou non, despois do parto.
- Decidir pasar tempo con el/ela durante a hospitalización de ambos, e poder solicitar un réxime de visitas ata que se produza o asentimento para a adopción ou iníciese a garda con fins adoptivos.
- Elixir o seu nome.
- Deixar mensaxes ou cartas para que lle sexan entregados máis adiante. Estas mensaxes incorporaranse ao expediente do neno ou nena para que sexan conservados de acordo co establecido no art. 180.5 CC.
- Posibles apoios para a muller durante o tempo posterior á renuncia. Será informada sobre os recursos de SSC e en particular do Centro de Información á Muller (CIM) aos que pode dirixirse. Os SSE coordinaranse cos SSC que correspondan para que estes ofrezan a intervención necesaria segundo as circunstancias de cada caso.
- Información sobre métodos anticonceptivos e saúde sexual e reprodutiva.