Artigo 2. Interese superior do menor.

• Todo menor ten dereito a que o seu interese superior sexa valorado e considerado como primordial en todas as accións e decisións que lle afecten, tanto no ámbito público como privado. Na aplicación da presente lei e demais normas que lle afecten, así como nas medidas concernentes aos menores que adopten as institucións, públicas ou privadas, os Tribunais, ou os órganos lexislativos primará o interese superior dos mesmos sobre calquera outro interese lexítimo que puidese concorrer. As limitacións á capacidade de obrar dos menores interpretaranse de forma restritiva e, en todo caso, sempre no interese superior do menor.
• A efectos da interpretación e aplicación en cada caso do interese superior do menor, teranse en conta os seguintes criterios xerais, sen prexuízo dos establecidos na lexislación específica aplicable, así como daqueloutros que poidan estimarse adecuados atendendo ás circunstancias concretas do suposto:
  • A protección do dereito á vida, supervivencia e desenvolvemento do menor e a satisfacción das súas necesidades básicas, tanto materiais, físicas e educativas como emocionais e afectivas.
  • A consideración dos desexos, sentimentos e opinións do menor, así como o seu dereito para participar progresivamente, en función da súa idade, madurez, desenvolvemento e evolución persoal, no proceso de determinación do seu interese superior.
  • A conveniencia de que a súa vida e desenvolvemento teña lugar nunha contorna familiar adecuada e libre de violencia. Priorizarase a permanencia na súa familia de orixe e preservarase o mantemento das súas relacións familiares, sempre que sexa posible e positivo para o menor. En caso de acordarse unha medida de protección, priorizarase o acollemento familiar fronte ao residencial. Cando o menor fose separado do seu núcleo familiar, valoraranse as posibilidades e conveniencia do seu retorno, tendo en conta a evolución da familia desde que se adoptou a medida protectora e primando sempre o interese e as necesidades do menor sobre as da familia.
  • A preservación da identidade, cultura, relixión, conviccións, orientación e identidade sexual ou idioma do menor, así como a non discriminación do mesmo por estas ou calquera outras condicións, incluída a discapacidade, garantindo o desenvolvemento harmónico da súa personalidade.
• Estes criterios ponderaranse tendo en conta os seguintes elementos xerais:
  • A idade e madurez do menor.
  • A necesidade de garantir a súa igualdade e non discriminación pola súa especial vulnerabilidade, xa sexa pola carencia de contorna familiar, sufrir malos tratos, a súa discapacidade, a súa orientación e identidade sexual, a súa condición de refuxiado, solicitante de asilo ou protección subsidiaria, a súa pertenza a unha minoría étnica, ou calquera outra característica ou circunstancia relevante.
  • O irreversible efecto do transcurso do tempo no seu desenvolvemento.
  • A necesidade de estabilidade das solucións que se adopten para promover a efectiva integración e desenvolvemento do menor na sociedade, así como de minimizar os riscos que calquera cambio de situación material ou emocional poida ocasionar na súa personalidade e desenvolvemento futuro.
  • A preparación do tránsito á idade adulta e independente, de acordo con as súas capacidades e circunstancias persoais.
• En caso de concorrer calquera outro interese lexítimo xunto ao interese superior do menor deberán priorizarase as medidas que, respondendo a este interese, respecten tamén os outros intereses lexítimos presentes.
  
  No caso de que non poidan respectarse todos os intereses lexítimos concorrentes, deberá primar o interese superior do menor sobre calquera outro interese lexítimo que puidese concorrer.
  
  As decisións e medidas adoptadas en interese superior do menor deberán valorar en todo caso os dereitos fundamentais doutras persoas que puidesen verse afectados.
• Toda resolución de calquera orde xurisdicional e toda medida no interese superior da persoa menor de idade deberá ser adoptada respectando as debidas garantías do proceso e, en particular:
  • Os dereitos do menor para ser informado, oído e escoitado, e a participar no proceso de acordo con a normativa vixente.
  • A intervención no proceso de profesionais cualificados ou expertos. En caso necesario, estes profesionais han de contar coa formación suficiente para determinar as específicas necesidades dos nenos con discapacidade. Nas decisións especialmente relevantes que afecten o menor contarase co informe colexiado dun grupo técnico e multidisciplinar especializado nos ámbitos adecuados.
  • A participación de proxenitores, titores ou representantes legais do menor ou dun defensor xudicial se houbese conflito de interese ou discrepancia con eles e do Ministerio Fiscal no proceso en defensa dos seus intereses. Presumirase que existe un conflito de interese cando a opinión da persoa menor de idade sexa contraria á medida que se adopte sobre ela ou supoña unha restrición dos seus dereitos.
  • A adopción dunha decisión que inclúa na súa motivación os criterios utilizados, os elementos aplicados ao ponderar os criterios entre si e con outros intereses presentes e futuros, e as garantías procesuais respectadas.
  • A existencia de recursos que permitan revisar a decisión adoptada que non considerase o interese superior do menor como primordial ou no caso en que o propio desenvolvemento do menor ou cambios significativos nas circunstancias que motivaron dita decisión fagan necesario revisala. Os menores gozarán do dereito á asistencia xurídica gratuíta nos casos legalmente previstos.