Garda

Última actualización - 11/03/2026

11/03/2026

Engadir contido actualizado

19/10/2023

Correción de textos

Cando a Entidade pública asume a Garda dun NNA, os proxenitores manteñen intacta a patria potestade e conservan todos os deberes e facultades desta, aínda que os dereitos e deberes relacionados co seu garda e custodia quedan temporalmente encomendados á Entidade pública.

A situación de Garda pódese producir por distintas dúas vías:

Garda voluntaria (art. 19 , da Lei Orgánica 1/1996, do 15 de xaneiro, na redacción dada pola Lei 26/2015, do 28 de xullo)

Prodúcese cando os proxenitores ou persoas que exercen a tutela non poden coidar dunha persoa menor de idade por circunstancias graves e transitorias e solicitan á Entidade Pública competente que asuma o seu garda. Para todo caso, a Garda voluntaria terá unha duración máxima de dous anos, salvo que o interese superior da persoa menor de idade aconselle, por excepción, a prórroga da medida pola previsible reintegración familiar nun prazo breve de tempo. Transcorrido o prazo ou a prórroga, a persoa menor de idade deberá regresar cos seus proxenitores ou persoas titoras ou, se non se dan as circunstancias adecuadas para iso, ser declarada en situación legal de Desamparo.

  • Existencia de circunstancias graves e transitorias debidamente acreditadas que impiden aos pais e nais ou persoas titoras exercer os seus deberes de protección.
  • Colaboración por parte dos pais e nais ou persoas titoras co plan de intervención proposto polos SSE.
  • Posibilidade de levar a cabo un traballo de capacitación parental con obxectivos claramente definidos e acordados cos pais e nais ou persoas titoras, e nun prazo de tempo axustado ao establecido á lei e acorde ás necesidades do NNA (p.ex. idade).
  • Prognóstico positivo de capacitación parental ou modificación das circunstancias familiares asociadas á aparición ou mantemento da desprotección
  • Aínda dándose algunhas das circunstancias que poderían conlevar a declaración de Desamparo e a asunción da Tutela do NNA, valórase que a medida de Garda vai xerar máis beneficios para o NNA e para a intervención.

Garda provisional (art. 172.4 Código Civil)

En ten do deber de prestar atención inmediata a un NNA, a Entidade Pública poderá asumir a súa Garda provisional mediante resolución administrativa, e comunicarao ao Ministerio Fiscal, procedendo simultaneamente a practicar as dilixencias precisas para identificar ao NNA, investigar as súas circunstancias e constatar, no seu caso, a situación real de desamparo. Tales dilixencias realizaranse no prazo máis breve posible, recomendándose que non supere 45 días. A ampliación deste prazo deberá ser debidamente argumentada e conlevará un seguimento e revisión máis frecuente do caso. Nese tempo deberá procederse, no seu caso, á declaración da situación de desamparo e consecuente asunción da tutela ou á promoción da medida de protección procedente. Se existisen persoas que, pola súa relación co NNA ou por outras circunstancias, puidesen asumir a tutela en interese deste, promoverase o nomeamento de titor/a conforme as regras comúns. E, de non facerse, debería instalo o Ministerio Fiscal.

  • O NNA require atención inmediata, e a información dispoñible non é suficiente para (1) identificar ao NNA, ou (2) coñecer as súas circunstancias e constatar a existencia dunha situación real de desamparo.
  • Hai garantía de que, coa medida de Garda Provisional, a seguridade e integridade básicas do NNA non corren perigo.
  • Hai colaboración suficiente por parte do pai ou nai ou persoas titoras do NNA.

As instancias que poden proceder ao ingreso dun NNA nun centro de acollida de urxencia mediante unha Garda provisional poden ser: (1) SSE, (2) Fiscalía ou Xulgados, e (3) Teléfono da Infancia.

En calquera dos casos, o ingreso deberá ser comunicado canto antes ao pai, nai ou persoas titoras do NNA, procedéndose da seguinte maneira:

  • Se o ingreso se produce por SSE no seu horario laboral, estes comunicarano de forma inmediata aos proxenitores ou persoas titoras do NNA cunha chamada telefónica, sempre que estean localizables. Esta actuación quedará recollida no Expediente, elevando a correspondente dilixencia (ver modelo de dilixencia). Se se dispón de Resolución, poderáselles enviar por sede electrónica; se non contan con acceso, enviaráselles por correo certificado con xustificante de recepción.
  • Se a derivación ao centro de acollida é realizada por órganos xudiciais, asúmese que informarán os proxenitores ou persoas titoras do NNA. En calquera caso, ao día seguinte laborable, os SSE valorarán o caso e, no momento en que se dispoña da correspondente Resolución, contactaráselles e informará.
  • Cando o ingreso se produza polo Teléfono da Infancia fóra do horario laboral de SSE, ao día seguinte laborable, os SSE valorarán o caso e, no momento en que se dispoña da correspondente Resolución, contactarase cos proxenitores ou persoas titoras do NNA e informaráselles.

Garda xudicial (art. 158 e 172bis.2 , CC)

Cando o xulgado o acorde para os casos legalmente previstos, como, por exemplo, medidas de protección en procedementos criminais ou procedementos de nulidade, divorcio ou separación.

i Máis información nos apartados 3.7 e 3.9 da Guía para a protección xurídica á infancia e á adolescencia.