Recepción

Última actualización - 19/10/2023

19/10/2023

Correción de textos

Engadido documento VALORA-GALICIA Anexo II

25/05/2023

Correción de textos

23/05/2023

Actualizada 'Información a recoller na Recepción'

Os obxectivos desta fase son:

  1. Atender a aquelas persoas que manifestan o seu desexo de informar sobre unha posible situación de risco ou desamparo cara a un NNA.

  2. Determinar se a situación notificada constitúe ou pode constituír risco, desprotección grave ou desamparo que requira unha medida de protección, ou se se trata dunha problemática doutra índole que ha de ser atendida por outros servizos.

  3. Valorar se pode ser necesaria unha medida de protección de urxencia e, no seu caso, adoptala.

Considerarase Notificación -e iniciarase o correspondente procedemento de intervención- calquera información recibida que indique a posible existencia dunha situación de risco ou desamparo, independentemente do propósito da persoa informante (é dicir, independentemente de que pretenda promover un proceso de valoración ou intervención no caso ou non).

Os SSE organizarán un sistema de atención de garda para garantir a atención inmediata (tanto en horario laboral como fóra del) a calquera notificación dunha posible situación de desprotección grave, desamparo ou con necesidade de medida de protección que chegue ao seu coñecemento. Fóra do horario laboral, as notificacións atenderanse na liña de axuda á infancia (116 111).

Os Servizos Sociais -SSC e SSE- teñen a obrigación de atender todas as comunicacións ou notificacións que lles sexan realizadas sobre NNA en posible risco ou desamparo que se atopen no seu ámbito xeográfico de actuación, sexa cal fora a fonte (profesional, servizo, particular) e a forma en que se realice (informe escrito, telefonicamente, etc.).

As notificacións anónimas de particulares que non desexen identificarse tamén deberán ser atendidas. Cando se realicen ante o SSE, derivarase á persoa informante á Liña de axuda á infancia (116 111) e informaráselle de que, se desexa ter información sobre a actuación levada a cabo no caso, poderá acudir a SSC. Ambas actuacións deberán quedar recollidas na correspondente dilixencia polo servizo/departamento correspondente.

No caso de notificacións de profesionais ou servizos, deberán realizarse sempre por escrito.
A fin de facilitar a notificación a Xunta de Galicia dispón dun sistema de notificación e rexistro de situacións de malos tratos infantís RUMI-Rexistro Unificado de Malos tratos Infantís- no que se reciben notificacións directas dos sistemas policial e educativo.
Estas notificacións de centros escolares e das forzas e corpos da seguridade o estado realizaranse a través da páxina web do RUMI mediante unha clave de usuario e contrasinal que foron previamente asignados pola Dirección Xeral de Familia, Infancia e Dinamización Demográfica. No caso de descoñecelo, proporcionaráselle ao colexio ou á policía a través do correo electrónico proteccionmenores@xunta.gal.

En relación á notificación de posibles situacións de desprotección resulta de aplicación a este respecto o establecido no art. 13 da Lei Orgánica 1/1996, do 15 de xaneiro, de Protección Xurídica do Menor (na redacción dada pola Lei Orgánica 8/2021, do 4 de xuño, de protección integral á infancia e a adolescencia fronte á violencia)

Artigo 13. Obrigas dos cidadáns e deber da reserva.
  1. Toda persoa ou autoridade, especialmente aquelas que pola súa profesión, oficio ou actividade detecten unha situación de risco ou posible desamparo dunha persoa menor de idade, comunicarano á autoridade ou aos seus axentes máis próximos, sen prexuízo de prestarlle o auxilio inmediato que precise.
  2. Calquera persoa ou autoridade que teña coñecemento de que un menor non está escolarizado ou non asiste ao centro escolar de forma habitual e sen xustificación, durante o período obrigatorio, deberá poñelo en coñecemento das autoridades públicas competentes, que adoptarán as medidas necesarias para a súa escolarización.
  3. As autoridades e as persoas que pola súa profesión ou función coñezan o caso actuarán coa debida reserva. Nas actuacións evitarase toda interferencia innecesaria na vida do menor.

Os SSC constitúen a vía principal de recepción de notificacións. Aquelas que impliquen:

  1. a necesidade de adoptar unha medida de protección de urxencia,
  2. “NNANMA” Nenos, nenas e adolescentes migrantes non acompañados,
  3. nais xestantes que manifesten o seu desexo de deixar ao bebé en adopción, e
  4. sospeitas fundadas de violencia sexual intrafamiliar, onde non hai unha actuación protectora por parte de polo menos un dos proxenitores ou responsables legais do NNA
  5. Outras situacións particulares

serán derivadas a SSE para a súa valoración e a correspondente actuación. A derivación realizarase de acordo ao procedemento que se estableza respecto diso.

Aos SSE tamén poden chegar directamente notificacións de posibles situacións de risco ou desamparo por vías distintas a SSC:

  1. Cando se trate dunha notificación que inclúa indicios claros e fundados -non só sospeitas- de desprotección de gravidade elevada ou moi elevada ou outro tipo de situación que puidese requirir medida de protección, os SSE continuarán coa Investigación do caso. Unha vez completada e en función dos seus resultados (confirmación ou non da necesidade de medida de protección), proseguirá coa atención do caso ou procederá á súa derivación a SSC se fose pertinente.

  2. Cando se trate dunha notificación sobre:

    • unha posible situación de desprotección de gravidade elevada ou moi elevada, aínda que sen indicios claros,

    • unha posible situación de desprotección moderada ou risco leve, ou

    • unha situación na que non se detecten indicios de posible risco ou desamparo pero valórese que hai ou pode haber outros problemas na familia que poden requirir ou beneficiarse dun seguimento ou de recursos de intervención municipal,

procederase a orientar á persoa ou servizo informante ao SSC correspondente ou á liña de axuda á infancia (116 111). Ademais, informarase formalmente e por escrito ao SSC da información recollida en relación ao caso, a valoración realizada e as actuacións levadas a cabo.

Os SSE devolverán a información e agradecerán formalmente á persoa informante a súa implicación e colaboración na protección dos NNA e informaráselle de se están xa atendendo ou teñen previsto atender o caso que notificou. Cando a notificación fose realizada por escrito, deberá ser respondida tamén por escrito. Isto é sempre aconsellable, independentemente de se a persoa notificante é un particular, profesional ou unha institución. No caso de particulares, informaráselles de que, se desexan ter información sobre a actuación levada a cabo no caso, poderán acudir a SSC. Estas comunicacións han de ser compatibles co respecto ao dereito do NNA e os seus pais e nais ou persoas titoras ou gardadoras á intimidade, e co mantemento da confidencialidade da información.

Cando se coñeza da posible situación de desprotección dun NNA por calquera (Teléfono do Menor, informe escolar, SSC, Fiscalía de Menores, etc.) débese abrir unha Historia. No marco desta historia realizarase a investigación e valoración que corresponda, incluso a derivación ao servizo adecuado que deba atender a situación se, de acordo con a normativa de aplicación e o Valora-Galicia, a situación non é competencia dos SSE. Todas as actuacións realizadas e informacións recibidas deberán ser rexistrados na correspondente Historia

Cando se identifiquen indicadores de risco grave ou desamparo que requiran a actuación dos SSE, debe aperturarse un Expediente. A apertura do Expediente implica necesariamente que se adopta unha medida (Tutela/Garda/Apoio á familia) sobre o NNA. A apertura de Expediente deberá ser comunicada aos pais, nais ou persoas responsables legais do NNA.

Os Servizos Sociais de Infancia -tanto Comunitarios como Especializados- están lexitimados para solicitar información a outros servizos coa apertura de Historia, non sendo necesario dispoñer de Expediente aberto. En caso de extrema urxencia pode actuarse igualmente Historia/Expediente e por calquera vía.

4

A aplicación Menor está preparada para organizar a actuación dos equipos de acordo aos criterios recolleitos neste epígrafe. En importante ter en conta que a apartado “Historia” é compartido polos apartados de Expediente de protección e Xustiza Penal Xuvenil da aplicación. Isto é, dunha mesma Historia poden depender expedientes de protección e xustiza penal Xuvenil.

No momento da Recepción procurarase obter información a través de diversas técnicas como son as entrevistas, visitas, informes etc. Igualmente, pode ser necesario realizar algunhas chamadas telefónicas ou contactos rápidos para aclarar ou completar os datos achegados na notificación. Esta información é a seguinte:

Información a obter na recepción

  1. Información sobre o NNA ao que se refire a notificación: datos de identificación e datos básicos para a súa localización.
  2. Información sobre os pais e nais ou persoas titoras ou gardadoras e sobre outros membros do núcleo familiar (especialmente outros NNA): datos de identificación e datos básicos para a súa localización.
  3. Información sobre a persoa informante: datos de identificación e/ou servizo correspondente e datos básicos para a súa localización, en caso necesario.
  4. Motivo da notificación: indicadores (no NNA e no comportamento dos pais e nais ou persoas titoras ou gardadoras) da posible situación de risco ou desamparo. Outros problemas ou dificultades da familia que poidan estar asociados á devandita situación.
  5. Accións levadas a cabo pola persoa informante ou outras persoas e, no seu caso, resposta obtida.
  6. Características da relación entre os pais e nais ou persoas titoras ou gardadoras e o NNA coa persoa informante.
  7. Coñecemento por parte dos pais e nais ou persoas titoras ou gardadoras da realización da notificación. En caso de non sabelo, posible reacción.
  8. Outras persoas e/ou servizos que poidan achegar información.

Cando se aprecien indicadores claros de risco grave ou desamparo, solicitarase tamén información sobre a súa posible atención previa por parte dos SSC.

O Nivel de Prioridade refírese á rapidez e dilixencia coa que se deben ofrecer as actuacións protectoras tras a Recepción. Distínguense dous niveis de prioridade:

a) Prioridade 1: Actuación urxente

A asignación dun nivel de Prioridade 1 (actuación urxente) asígnase cando a información solicitada indica que a saúde ou seguridade básicas (Ver) do NNA atópanse ou poden atoparse seriamente ameazadas, non habendo datos que contradigan dita información. Prestarase especial atención a circunstancias que poidan supoñer unha situación de especial vulnerabilidade (por exemplo, curta idade, discapacidades físicas, intelectuais ou sensoriais).

Nos casos de Prioridade 1, a recollida de información sobre a situación do NNA debe iniciarse de forma inmediata e finalizar canto antes, nun prazo máximo de sete días naturais.

b) Prioridade 2: Actuación ordinaria

Este nivel de prioridade debe asignarse cando se posúe información suficiente para concluír que non hai perigo inmediato para a saúde ou seguridade básicas do NNA e que tal risco non aumentará no tempo se as condicións da familia mantéñense (e non é previsible que cambien), o que significa que non vai ser necesario adoptar ningunha medida protectora de urxencia

Nos casos de Prioridade 2, continuarase en fase de Investigación (se é necesario seguir solicitando información para confirmar a existencia de desprotección grave, desamparo ou necesidade de medida de protección) ou derivarase directamente a Avaliación. Independentemente do anterior, a Investigación ou Avaliación deberá iniciarse nun prazo máximo de quince días tras a Recepción e finalizar nun máximo de tres meses ou seis meses se o caso é derivado a Valoración en Intervención.

VALORACIÓN EN INTERVENCIÓN

Trátase dun tipo de intervención de curta duración (seis meses máximo) onde, simultaneamente á provisión de recursos de apoio e tratamento á familia, se continúa solicitando información sobre a súa situación e funcionamento co obxectivo de clarificar a orientación a medio-longo prazo do Plan Individualizado de Protección e do Apoio Familiar

  1. Hai desprotección e trátase dunha clara situación de urxencia que require unha medida de protección - levarán a cabo as actuacións urxentes que sexan necesarias. Se a medida implica a asunción da garda provisional do NNA, procederase ademais, de acordo ao establecido en art. 14 da Lei Orgánica 1/1996, do 15 de xaneiro, de Protección Xurídica do Menor (na redacción dada pola Lei 26/2015, do 28 de xullo, de modificación do sistema de protección á infancia e á adolescencia) á comunicación ao Ministerio Fiscal.

  2. Hai ou parece haber desprotección de gravidade elevada ou moi elevada; a información non é suficientemente clara, pero podería tratarse dunha situación de urxencia - levará a cabo a Investigación do caso con Prioridade 1.

  3. Hai ou parece haber desprotección de gravidade elevada ou moi elevada e pode requirirse unha medida de protección, pero non parece unha situación de urxencia - Seguirase o procedemento de actuación ordinario, asignando Prioridade 2 e dando inicio á fase de Avaliación.

  4. A intervención co caso no corresponde a SSE:

    1. Cando a información solicitada sinale a existencia dunha situación de desprotección moderada, risco ou vulnerabilidade que pode ser competencia de SSC, procederase ao traslado da información solicitada ao SSC correspondente. Isto deberá facerse sempre por escrito, co procedemento establecido para o efecto. Farase referencia expresa ás actuacións levadas a cabo por SSE e ao motivo da derivación a SSC (problemática detectada en relación ao NNA), solicitándose a súa intervención directa por ser asunto da súa competencia. Se fose relevante, achegarase documentación adicional ou informes recolleitos doutras fontes. A remisión será realizada polo persoal administrativo do SSE, que acompañará o informe cun oficio asinado pola Xefatura de Servizo.

      O informe de derivación poderá ir acompañado de informe técnico firmado polo equipo técnico expondo a valoración do caso. De considerarse necesario, a derivación poderá ir precedida ou seguida por un contacto persoal (telefónico o presencial) coa persoa responsable ou profesional correspondente do servizo ao que se deriva. Todos estes contactos quedarán rexistrados na Historia do caso en SSE.

    2. As orientacións ou derivacións a outros servizos diferentes a SSC faranse co procedemento máis adecuado segundo o caso: proporcionar a información necesaria á persoa implicada para que se poña en contacto co servizo, ou realizar directamente a derivación a través de teléfono, correo electrónico ou informe escrito. As actuacións realizadas rexistraranse na Historia do caso en SSE.

Nestes casos, procederase a pechar a Historia, gardarase a documentación en papel e escanearase e arquivaráse na aplicación Menor.